| |
|
วัณโรค
หรือ TB (tuberculosis) มีสาเหตุมาจากเชื้อแบคทีเรียที่ชื่อว่า
Mycobacterium tuberculosis ค้นพบครั้งแรกในปี
พ.ศ. 2415 โดย Dr.Robert Koch
การดำเนินของโรคโดยส่วนมากมักจะทำให้เกิดโรคขึ้นที่ปอด แต่ก็อาจทำให้เกิดโรคที่
อวัยวะส่วน อื่น
ๆ ได้ด้วยเช่นกัน เช่น ที่ต่อมน้ำเหลือง กระดูก ตับ ลำไส้ หรือที่เยื่อหุ้ม
สมองซึ่งจะพบได้น้อย เชื้อวัณโรคมีความทนทานต่อความแห้งและร้อนได้นาน
เมื่อออก
จากร่างกายของผู้มีเชื้อ การติดต่อกันนั้นสามารถติดต่อได้ทางลมหายใจที่สูดเอาเชื้อที่
ออกมาจากเสมหะ น้ำลายจากการไอ จาม หรือ น้ำหนองของผู้ที่มีเชื้อเข้าไป
อาการ
เมื่อติดเชื้อวัณโรค ได้แก่ มีไข้ เหงื่อออกตอนกลางคืน
ไอ (มีอาการมากว่า 2
อาทิตย์ขึ้นไป) น้ำหนักลด เสมหะมีเลือดปน ถ้าคุณมีอาการเหล่านี้ควรรีบไปพบแพทย์
ตรวจวินิจฉัย นอกจากนี้เชื้อแบคทีเรีย Mycobacterium
bovis ยังอาจทำให้เกิด
วัณโรคอีกชนิดหนึ่งที่เรียกว่า bovine
tuberculosis ได้ ซึ่งติดต่อทางการดื่มนมที่ปนเปื้อนด้วยเชื้อชนิดนี้
แต่
ปัจจุบันในประเทศที่มีมาตรฐานอาหารดี ไม่ค่อยพบ เนื่องจากกระบวนการพาสเจอไรซ์นม
สามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรีย
ต่าง ๆ ได้ค่อนข้างมั่นใจ
|
|
| |
|
|
| |
วิธีป้องกันการระบาดของโรค |
| |
วิธีที่ดีที่สุด คือ หากพบว่ามีการติดเชื้อนี้
และได้รับการรักษาด้วยยา คุณจำเป็นต้องรับประทานยาให้ครบ
อย่างต่อเนื่อง ตามที่แพทย์สั่ง ไม่ว่าอาการต่าง ๆ จะไม่ปรากฎแล้วก็ตาม
และที่สำคัญคือต้องไปพบแพทย์
ตามกำหนดนัดทุกครั้ง เพื่อที่ดูอาการอย่างใกล้ชิด วิธีการวินิจฉัยและติดตามผลทำได้โดยเอกซเรย์ปอด
หรือตรวจเสมหะ เพื่อเช็คว่าเชื้อแบคทีเรียหมดไปหรือยัง การรักษาวัณโรคให้หายขาดนั้น
เป็นไป
ได้แต่ใช้ระยะเวลานานเป็นปี จึงต้องอดทนและดูแลสุขภาพให้แข็งแรงมีอนามัยอย่างเคร่งครัด
การไม่รับประทานยาจนครบกำหนดที่แพทย์สั่ง เท่ากับจะยิ่งทำให้เชื้อวัณโรคดื้อยา
ทำให้รักษายาก
ยิ่งขึ้น ต้องรักษายาวนาน โอกาสที่ใช้ยาได้ผลน้อยลง ทำให้การรักษาไม่ได้ผลดี
สำหรับการป้องกันโรคนั้น
ปัจจุบันมีการฉีดวัคซีนให้กับทารกหลังคลอด สำหรับผู้ใหญ่นั้น ก็สามารถฉีดป้องกันได้ตามโรงพยาบาล
ทุกแห่ง
|
|
| |
|
|
| |
สิ่งที่ควรทำเพื่อป้องกันการแพร่กระจายของวัณโรค |
| |
หากรักษาตัวในโรงพยาบาล ผู้ที่มีอาการของวัณโรคจะต้องพักอยู่ในห้องที่แยกออกเป็นพิเศษในโรงพยาบาล
ห้องที่มีระบบไหลเวียนอากาศที่ป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อวัณโรค
และควรอยู่ในห้องตลอดเวลา ส่วน
บุคคลที่คอยดูแลก็ต้องสวมหน้ากากเพื่อป้องกันเชื้อด้วย ถ้าต้องการรักษาตัวอยู่ที่บ้าน
สิ่งที่สำคัญที่สุด คือ
การรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอตามแพทย์สั่ง ต้องใช้กระดาษทิชชูปิดปากไว้ทุกครั้งที่ไอ
จาม หรือหัวเราะ
และต้องทิ้งกระดาษที่ใช้แล้วลงในถึงที่ปิดสนิท หยุดไปทำงานหรือไปโรงเรียน
และควรแยกตัวเองออกจาก
ผู้อื่น นอนพักให้องที่อยู่ห่างจากสมาชิกในครอบครัว พยายามเปิดหน้าต่างเพื่อให้อากาศถ่ายเทได้สะดวก
เนื่องจากเชื้อ TB สามารถแพร่กระจายในห้องปิด
อากาศไม่หมุนเวียน โดยอาจใช้พัดลมดูดอากาศออกไป
ข้างนอก
|
|
| |
|
|
| |
วัณโรคติดต่อได้ทางลมหายใจ |
| |
เชื้อวัณโรคติดต่อไปสู่ผู้อื่นได้จากการไอ
จาม หรือทางเสมหะ โดยผู้ที่มีเชื้อวัณโรคอยู่ที่ปอดสามารถแพร่
กระจายเชื้อไปให้ผู้อื่นได้จากการอยู่ใกล้ชิดได้ถึง 10-15
คน แต่ส่วมมากเชื้อไวรัสจะหยุดการแพร่กระจาย
หลังได้รับการรักษาไปแล้วประมาณ 2 สัปดาห์
เชื้อวัณโรคติดต่อกันได้ทางลมหายใจ แต่ไม่ติดต่อทางการสัมผัสด้วยมือ
จาน ชาม หรือเครื่องใช้อื่น ๆ โดย
ผู้ที่รับประทานยารักษามาแล้วเป็นเวลา 2-3
สัปดาห์ อาจไม่สามารถแพร่กระจายเชื้อให้ผู้อื่นได้ ซึ่งแพทย์
จะทำการตรวจร่างกายอย่างละเอียดอีกครั้ง ก่อนที่จะอนุญาตให้กลับไปทำงานหรือใช้ชีวิตตามปกติ
|
|
| |
|
|
| |
ใครบ้างที่มีโอกาสเสี่ยงต่อการติดเชื้อ |
| |
ผู้ที่มีความเสี่ยงในการติดเชื้อและป่วยเป็นวัณโรค
ถ้าอยู่ในบริเวณที่มีการแพร่กระจายของเชื้อ ได้แก่ |
| |
1.. |
ผู้ที่ใกล้ชิดกับผู้ป่วยวัณโรค |
| |
2. |
เด็ก |
| |
3. |
ผู้สูงอายุ |
| |
4. |
ผู้เป็นโรคเบาหวาน |
| |
5. |
ผู้ที่รับประทานยาสเตียรอยด์ |
| |
6. |
ผู้ที่มีผลเลือดบวก คือติดเชื้อ HIV |
| |
7. |
ผู้ที่อาศัยอยู่ในแหล่งชุมชนแออัด และสุขอนามัยไม่ดี |
| |
8. |
ผู้ติดยาเสพติด หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ |
| |
9. |
ผู้ที่มีโรคเรื้อรัง |
| |
|
|
| |
หากใครที่มีอาการน่าสงสัยดังที่แนะนำไว้ข้างต้น
อย่าชะล่าใจที่จะนำพาตัวคุณเองไปตรวจเช็คกับแพทย์
เพราะรักษาเร็วก็จะยิ่งง่าย และหายขาดเร็ว สำหรับคนทั่วไป การรักษาสุขภาพร่างกายให้ดีอยู่เสมอ
เพื่อ
ภูมิคุ้มกันร่างกายให้แข็งแรง เป็นความจำเป็นอย่างมากสำหรับชีวิต
สำหรับคุณพ่อ คุณแม่ที่เพิ่งมีทารกน้อย อย่าลืมนำลูกรักของคุณไปฉีดวัคซีนป้องกันวัณโรคสำหรับทารก
หลังคลอด ส่วนผู้ใหญ่อย่างเรา ๆ นั้นก็ป้องกันได้เช่นกันด้วยการฉีดป้องกันได้ตามโรงพยาบาลทุกแห่ง
|
|
| |
|
|
| |
Health
today ปีที่ 3 ฉบับที่ 27
เดือนมิถุนายน 2546 |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
|